ch
114
114
ὁδὸς εἰς ἀρετὴν ἡ τοῦ βίου φυγὴ, ἀγαθή τε καὶ σύντομος.
ch
115
115
χρὴ τὸν ἐπιθυμοῦντα τῶν ἀφθάρτων, ἀντ’ οὐδενὸς ἡγεῖσθαι τὰ φθειρόμενα.
ch
116
116
#p117
εἰ τὴν ζωὴν τὴν ὄντως ποθεῖς, προσδέχου ἀεὶ τὸν ἀνθρώπινον θάνατον,
ch
117
117
#p116
μίσει τὸν παρόντα βίον· ὁρᾷς γὰρ τὸν τροχὸν ἀπαύστως κυλιόμενον.
ch
118
118
μὴ ποθήσῃς ἀγαθὰ ὧν ἡ χρῆσις παρέρχεται, καὶ ἡ κτίσις ἀπόλλυται.
ch
119
119
γέλα τοὺς εὐπραγεῖτας, τοῖς δυσπραγοῦσι
σύμπασχε· τοῦτο μὲν γὰρ μισθὸς, ἐκεῖνο δὲ φιλοσοφίας προξένον.
ch
120
120
τὴν ὑπομονὴν ἄσκει, οἵαν αὐτὴν ἔγνως γυμνασθεῖσαν τοῖς μάρτυσιν· ἐπειδὴ τὸ τῆς συνειδήσεως μάρτυρι καὶ ἡμεῖς ἀπαιτούμεθα.
ch
121
121
πάντων προτίμα τὴν ψυχὴν, καὶ τῆς ἀρετῆς ὁ δρόμος ἀκαμάτως ἀνύεται.
ch
122
122
πάντα μὲν φθαρτὰ, ἡ ψυχὴ δὲ ἀθάνατος· προτιμᾶσθαι τοίνυν τὰ ἄφθαρτα τῶν φθαρτῶν δέον.
ch
123
123
ἑτοιμάζου πρὸς τὰ λυπηρὰ, καὶ κερδαίνεις τὰ πλείονα.
ch
124
124
μὴ ζήτει παρὰ τοῦ θεοῦ τὰ ἡδέα, μόνα δὲ τὰ συμφέροντα· ἐκεῖνα γὰρ αἰτηθεὶς, οὐ δίδωσιν· εἰ δὲ καὶ λάβῃς, φθείρονται.
ch
125
125
μὴ μέμφου τὴν πενίαν· ἀπερίσπαστον γὰρ τοῦ νόμου τὸν ἀθλητὴν ἀπεργάζεται.
ch
126
126
μὴ εὐφραίνου τῷ πλούτῳ· αἱ περὶ αὐτῶν γὰρ φροντίδες χωρίζουσιν ἀπὸ θεοῦ, ὡς τὰ πολλὰ, καὶ παρὰ γνώμην τῶν ἀνθρώπων.
ch
127
127
#p25
ἐγγὺς τὸ τέλος, ὁ ῥᾳθυμῶν ἑτοιμαζέσθω πρὸς μάστιγας.
ch
128
128
#p24
οὐ μακρὰν τὸ θέρος· ἀκανθῶν τοίνυν τὸν ἀγρὸν τῆς ψυχῆς ἀπαλλάξωμεν.
ch
129
129
οὐδὲν λανθάνει τὸν κριτὴν, ὥστε μάτην λανθάνοντος ἁμαρτάνειν σπεύδομεν.
ch
130
130
πρὸ τῶν ἀνθρώπων αἰσχύνου τοὺς ἀγγέλους· πολλοὶ γὰρ ἡμῖν πάρεισιν, καὶ πάσης αἰσχρὰς ἀποσχοινίζουσι πράξεως.
ch
131
131
μερίμνα τοῦ κριτοῦ τὸν ζυγὸν, καὶ πᾶν εἴ τι σοι κίβδηλον τῆς βιωτικῆς πείρας ἔκβαλλε.
ch
132
132
ζημίαν εἶναι τὴν σχολὴν καὶ τὴν ἄνεσιν νόμιζε· καὶ σπεῦδέ τι πράττειν, ὧν ἀπαιτεῖσθαι μέλλομεν.
ch
133
133
ἀεὶ τοῦ βίου λογίζου τὸ ἀβέβαιον, καὶ οὐδέν σε τῶν ἐν αὐτῷ περισπᾶσαι δυνήσεται.
ch
134
134
τὰ φαιδρά σε τῆς γῆς μὴ τερπέτω τὰ πρόσκαιρα· ἄγκιστρα γάρ ἐστι, τὴν ψυχὴν ὡς ἰχθῦν σαγινεύοντα.
ch
135
135
#p137
ἀπέχου τοὺς πειρασμοὺς· εἰσελθὼν δὲ, τὴν ἀνδρείαν ἐπίδειξε·
ch
136
136
#p136
μή ποτε πτωχὸν παρίδῃς δακρύοντα, ἵνα μὴ παροφθῇ τῆς εὐχῆς σου τὸ δάκρυον.
ch
137
137
ἡ φιλοσοφία χρῆμα τοῖς ἀνθρώποις ἐξαίρετον·
οὖσα δὲ μονογενὴς, μόνη μόνῳ συνῇναι τῷ κεκτημένῳ βούλεται.
ch
138
138
χιτὼν ἡ ἀρετὴ ἐστι τοῦ θεοῦ. ταύτην ὕφαινε, καὶ γίνῃ στολιστὴς τοῦ τὴν κτίσιν ἐνδύοντος.
ch
139
139
ὅσα ἐπὶ γῆς, κλέπτεται, τὰ κατ’ οὐρανὸν ἐργάζου· ταῦτα γὰρ εἰς τοὺς τῶν συλώντων δακτύλους οὐκ εἰσέρχεται.
ch
140
140
παραιτεῖσθαι δεῖ τὸ τρυφᾷν· ἕλκει γὰρ εἰς πράξεις, ἀφ’ ὧν στεναγμοὶ μετὰ τὴν νῆψιν γίνονται.
ch
141
141
τοὺς λογισμοὺς ἄμεινον τοὺς φιλοσάρκους βδελύττεσθαι· φθείρουσι γὰρ τὸ σῶμα, καὶ τὴν ψυχὴν μολύνουσιν.
ch
142
142
οὐδὲ τὰ τῆς γῆς ἀγαθὰ χωρὶς κόπων ἀνύεται· ἀνθ' ὅτου τοίνυν τὰ οὐράνια, διὰ τὸν μόχθον ἐκκλίνομεν;
ch
143
143
εἰ βούλει τὴν ἀρετὴν ἐκτὸς κόπου ἐργάζεσθαι , λογίζου τὸν κόπον πρόσκαιρον, τὸν δὲ μισθὸν αἰώνιον.
ch
144
144
ὅσοι πρὸς τὰς ἡδονὰς τὰς ἀτόπους προστετήκασι τῆς ἀπολαύσεως τὸ βαρὺ, καὶ τῆς τιμωρίας τὸ μακρὸν λογιζέσθωσαν.
ch
145
145
ὅσον ὁ βίος ῥυπαρὸς, κτηνώδης εἰκότως ἡ ψυχὴ, καὶ πενθεῖν ὡς τὸ λογιστικὸν ὑφ’ ἑαυτῶν ζημειωθέντες ὀφείλουσι.
ch
146
146
πάντα νόμιζε φθαρτὰ, καὶ τὴν ἀρετὴν ἄφθαρτον.
ch
147
147
ἀμέλει τῶν ἄλλων ὅσα κτηνώδη κατασκευάζει τὸν ἄνθρωπον· ἐργάζου δὲ ταῦτα, ὅσα σε οὐράνιον ἀναδεῖξαι δυνήσονται.
ch
148
148
ἐπιμελοῦ τῆς ἀρετῆς· αὕτη γὰρ διὰ φιλοσοφίας νέον Ἀδὰμ ἀναδείκνυσιν.
ch
149
149
εἰ κρατεῖς γαστρός, κράτει καὶ γλώσσης, ἵνα μὴ· τὸ μὲν ὑπάρχεις δοῦλος, τὸ δὲ τυγχάνεις ἀνόητος ἐλεύθερος.
ch
150
150
ἀγάπα τὸν θεὸν, ὑπὲρ αὐτὸν δὲ τοὺς οἰκείους μὴ πρόσπασχε· μήπως αὐτοῦ, κατὰ τὴν αὐτοῦ φωνὴν εὑρεθῇς, ὡς οὐ θέλεις, ἀνάξιος.
ch
151
151
καρτέρει τὰς θλίψεις· ἐν αὐταῖς γὰρ τοῖς ἀθλοῦσιν οἱ στέφανοι.
ch
152
152
μακάριον τὸ πάσχειν κακῶς, τὸ ποιεῖν δὲ τρισάθλιον· τοῦ Χριστοῦ γὰρ κληρονόμος ὁ πάσχων, τοῦ δὲ διαβόλου ὁ ποιῶν συγκληρόνομος.
ch
153
153
καλὸς ὁ τῆς νηστείας ἄρτος, ἐπειδὴ τῆς ζύμης τῶν ἡδονῶν ἐστὶν ἐλεύθερος.
ch
154
154
ἅγιος ὁ τῆς προσευχῆς βωμὸς· ἕλκει γὰρ πρὸς ἡμᾶς τὸν ἅγιον τῶν ἁγίων, ἁγίως.
ch
155
155
μὴ δόκει τὴν δικαιοσύνην ἀρετῆς εἶναι πάρεργον· ταύτης γὰρ χωρὶς, πᾶσα πρᾶξις ἀκάθαρτος.
ch
156
156
εἰ σπερεῖς πτωχοῖς, τὰ σαυτοῦ σπεῖρε· τὰ γὰρ ἀλλότρια, ζιζανίων πικρότερα.
ch
157
157
τυφλὸς ἐστιν ὁ ἐλεήμων, εἰ μὴ τυγχάνει δίκαιος, γεωργῶν ἀγρὸν, ὃν θεωρῆσαι οὐ δύναται.
ch
158
158
προσδόκα μὲν ἀεὶ, μὴ φοβοῦ δὲ τὸν θάνατον, ἀληθὴς χαρακτὴρ φιλοσοφίας ἑκάτερον.
ch
159
159
σχηματίζου τὴν ἀρετὴν, οὐχ’ ὅπως ἀπατήσῃς, ἀλλ’ ὅπως ὠφελήσεις τοὺς βλέποντας.
ch
160
160
λέγειν χρὴ καλὰ, καὶ τὰ μὴ καλὰ πράττοντα, ὅπως ἄρξηται τῶν ἔργων τοὺς λόγους αἰσχύνεσθαι.
ch
161
161
εἰ τὸν οὐρανὸν ποθεῖς, μηδὲν σοι καὶ τῇ γῇ· οὐκ ἐᾷ γὰρ αὕτη πρὸς ἐκεῖνον ἀνίπτασθαι.
ch
162
162
μὴ βούλου πλουτεῖν φιλοπτωχείας ἕνεκα· ἀπὸ γὰρ δικαίων ἐλεεῖν ὁ θεὸς νομοθετεῖ τὸν δίκαιον.
ch
163
163
εἰ ποτήριον ψυχροῦ δικαιοῖ τὸν οἰκτίρμονα, πόση τις ἀμοιβὴ τὸν πάντα σκορπίζοντα τοῖς πτωχοῖς διαδέχεται;
ch
164
164
μήτηρ τῶν ἀρετῶν, ἁγνεία καὶ συμπάθεια· οὐ τοίνυν ἔνι τῷ Χριστῷ δίχα ταύτης ἢ ἐκείνης στρατεύεσθαι.
ch
165
165
μὴ ἀμέλει τῆς συμπαθείας· αὕτη γὰρ τὸν ἀγαθὸν δεσπότην ἐξ οὐρανοῦ κατήγαγεν.
ch
166
166
μὴ καταφρόνει τῆς ἁγνείας· τὸ γὰρ ἐξ αὐτῆς ὄργανον, τὸν δι' ἡμᾶς σαρκωθέντα τοῖς ἀνθρώποις παρέστησε.
ch
167
167
μὴ εἴπης· στήσομαι τὸν ἐχθρὸν· κριτὴν γὰρ δίκαιον ἐν οὐρανῷ κετήμεθα.
ch
168
168
μὴ βούλου τρυφᾷν, μὴ πλουτεῖν, μὴ δοξάζεσθαι· φθορὰ γὰρ ταῦτα τοῦ βίου· ἡμεῖς δὲ οὐκ ἐσμὲν οἱ φθειρόμενοι.
ch
169
169
ἐπὶ νεκρῷ μὴ θρήνει· κοινὴ γὰρ ἡ ὁδὸς, ὁ δὲ φθάνων μακάριος.
ch
170
170
τὸν ἁμαρτάνοντα πένθησον οὐχὶ δὲ τὸν πτωχεύοντα· στεφανοῦται γὰρ οὗτος, ἐκεῖνος κολάζεται.
ch
171
171
γέλα μὲν τοῦ βίου τὸν τροχὸν, ἀτάκτως
κυλιόμενον, φυλάττου δὲ τὸν βόθρον, εἰς ὃν κυλίει, τοὺς ἐν αὐτῷ νυστάζοντας.
ch
172
172
λάλει τῷ θεῷ πολλὰ, καὶ τοῖς ἀνθρώποις ὀλίγα, τῇ μελέτῃ δὲ τοῦ νόμου κατορθώσεις ἑκάτερα.
ch
173
173
λουτὴρ ἀγαθὸς ψυχὴ, τῆς προσευχῆς τὸ δάκρυον· ἀλλὰ μετὰ τὴν προσευχὴν, μέμνησο τίνος χάριν ἐδάκρυσας.
ch
174
174
τοὺς δυνάστας τοῦ βίου μὴ μακάριζε· δυνατοὶ γὰρ δυνατῶς ἐτασθήσονται, ὅθεν αὐτοὶ τὸν κριτὴν αὐστηρότερον ἕξουσιν.
ch
175
175
δεῖ πονεῖν τὸν Ἀδὰμ, ἡμεῖς δὲ πονοῦντες ἐν τῷ νόμῳ, τὴν ἀμοιβὴν κερδαίνομεν.
ch
176
176
ἀνάγκη τῆς εὔας τοὺς κληρονόμους θλίβεσθαι, ἀλλ’ ὅταν εὐχαρίστως τὰς θλίψεις ὐπομείνωμεν, εἰς εὐλογίαν ἡμῖν ἡ κατάρα μετέρχεται.
ch
177
177
λύχνῳ πρὸς τὰς πράξεις τῷ συνειδότι κέχρησο. τοῦτο γάρ σοι ποίας μὲν ἐν βίῳ ἀγαθὰς, ποίας δὲ πονηρὰς ὑποδείκνυσιν.
ch
178
178
ἑαυτοὺς κρίνομεν, καὶ ὁ κριτὴς καταλλάσσεται· χαίρει γὰρ ὡς ἀγαθὸς τὸν ἁμαρτωλὸν θεωρῶν, τὸ φορτίον αὐτὸ σκορπίζοντα.
ch
179
179
εἴ τι ῥυπαρὸν ἡμῖν πέπρακται, τῇ μετανοίᾳ πλύνωμεν· μέλλομεν γὰρ καθαρὰν τὴν εἰκόνα μεθεδεύεσθαι.
ch
180
180
πρὶν γυμνωθῆναι τὰ ἕλκη τῆς ψυχῆς θεραπεύωμεν, ἵνα κερδαίνωμεν τοῖς φαρμάκοις τὰς μάστιγας.
ch
181
181
ὥσπερ δυσχερῶς οἱ δεσμῶται βαδίζουσιν, οὕτω τὸν δρόμον τῆς ἀρετῆς οἱ συμπλακέντες τῷ βίῳ, καθαρὸν οὐκ ἀνύουσιν.
ch
182
182
χρὴ τὴν ἁμαρτίαν μισεῖν· οὕτω γὰρ αὐτῆς τὴν παγίδα, κἂν ὀλισθήσῃ τις πρὸς αὐτὴν, ἐξελεύσεται.
ch
183
183
ὃς οὐ μισεῖ τὴν ἁμαρτίαν, ἐν ἁμαρτωλοῖς, εἰ καὶ μὴ πράττει τὴν ἁμαρτίαν, κρίνεται.
ch
184
184
ἐπὶ τῷ πλησίον ἁμαρτάνοντι στέναζε, ἵνα καὶ σεαυτὸν στενάξῃς· πάντες γάρ ἐσμὲν ἐν ἐπιτιμίοις καὶ ἁμαρτίαις ὑπεύθηνοι.
ch
185
185
ἀναμίμνησκε τοῦ κριτοῦ τὸν φίλον ἁμαρτήσαντα, καὶ τὸ σὸν ἐμπλάττεις τραῦμα· κοινὸν γάρ ἐστι τῆς βουλῆς τὸ φάρμακον.
ch
186
186
λέγειν τι μέλλων, ἢ πράττειν, τῆς μετὰ μικρὸν
ἀπολογίας φρόντιζε, καὶ σωφρονήσεις τῷ φόβῳ διορθούμενος.
ch
187
187
τῆς ἁμαρτίας τὴν τιμωρίαν φοβοῦ, τὴν αἰσχύνην δὲ νάρκα· τὸ χαλεπὸν γὰρ ἑκατέρωθεν ἄμετρον.
ch
188
188
τῶν μελλόντων ἀγαθῶν καὶ τὸ κάλλος καὶ τὸ πλῆθος ἄπειρον.
πάντα σκιὰ, καὶ καπνὸς, καὶ πομφόλυγες.
ch
189
189
μὴ σπεῖρε πονηρὰ· τὸ γὰρ θέρος ἐγγὺς, καὶ τὸ πῦρ τῶν γεωργῶν τῶν ἀγαθῶν ἐκδέχεται.
ch
190
190
ῥόδα τοῦ βίου ὑποκριταὶ, πλεονέκται, ὑποφιλήδονοι· ἀλλὰ μικρὸν καρτέρει, καὶ τὸν χόρτον θεωρεῖς πατούμενον.
ch
191
191
πᾶσα πονηρὰ πρᾶξις, ὁπλίζει τὸν διάβολον· ὁπλισθεὶς δὲ, χαλεπῶς τοῖς ὁπλίταις κέχρηται.
ch
192
192
εἰ βούλει τὸν ἐχθρὸν ἀσθενεῖν, τὴν ἁμαρτίαν περίκοπτε· γυμνὸς γὰρ ὧν πτερῶν, ὡς στρουθίον, ἐμπαίζεται.
ch
193
193
οὐαὶ τῷ ἀσεβεῖ· ὅταν πάντες φωτίζωνται, τότε μόνος σκοτίζεται.
ch
194
194
οὐαὶ τῷ βλασφήμῳ· δεσμεῖται γὰρ τὴν γλῶσσαν, καὶ πῶς ἀπολογίσασθαι τῷ κριτῇ οὐ δύναται;
ch
195
195
οὐαὶ τῷ ἀνόμῳ· πρὸς κριτὴν γὰρ αὔστηρόν τε, καὶ δίκαιον, καὶ νομοθέτην ἀπέρχεται.
ch
196
196
οὐαὶ τῷ πλεονέκτῃ· ὁ πλοῦτος αὐτὸν φεύγει, καὶ τὸ πῦρ ὑποδέχεται.
ch
197
197
οὐαὶ τῷ ῥᾳθύμῳ· ζητήσει γὰρ τὸν καιρὸν, ὃν κακῶς ἐδαπάνησεν.
ch
198
198
οὐαὶ τῷ ἀλάζονι· ὅταν εἰσέλθει εἰς τὸν τάφον, τίς ὑπάρχει διδάσκεται.
ch
199
199
οὐαὶ τῷ φιλοπόρνῳ· ῥυποῖ γὰρ στολὴν, καὶ τοῦ νυμφῶνος ἐκβέβληται.
ch
200
200
οὐαὶ τῷ λοιδόρῳ, καὶ σὺν αὐτῷ μεθύσῳ· μετὰ φονευτῶν τάττεται, καὶ μετὰ μοιχῶν κολάζονται.
ch
201
201
οὐαὶ τῷ τρυφῶντι· καιρὸν γὰρ ὀλίγον ὡς μόσχος εἰς σφαγὴν ἑτοιμάζεται.
ch
202
202
οὐαὶ τῷ ὑποκριτῇ· ὁ ποιμὴν αὐτὸν ἀρνεῖται, καὶ λύκος ὁ κριὸς ἀποφαίνεται.
ch
203
203
μακάριος ὁ τὴν στενὴν ὁδεύων ὁδὸν· στεφανηφορῶν γὰρ εἰς τὸν οὐρανὸν εἰσέρχεται.
ch
204
204
μακάριος ὁ τὰς ἡδονὰς πατῶν· τρέμουσι γὰρ τὴν πρὸς αὐτὸν πάλην οἱ δαίμονες.
ch
205
205
μακάριος ὁ τῇ ἀρετῇ καθαρὸς, καὶ τὴν ψυχὴν ἀνυπόκριτος· κρίνειν γὰρ μέλλει τὸν κόσμον, οὐχὶ δὲ μετὰ τοῦ κόσμου κρίνεσθαι.
ch
205#2
205b
205#2
μακάριος ὁ ἀγρυπνῶν ἐν προσευχαῖς καὶ ἀναγνώσεσι, καὶ τῷ ἔργῳ τῷ ἀγαθῳ· φωτισθήσεται γὰρ ὁ τοιοῦτος, τοῦ μὴ ὑπνοῦν εἰς θάνατον.
